Yazan
Mesaj

m.satır
KAPANAN YOLLARIN ÖZEL MÜLKİYETE TABİ OLMASI

Anayasa Mahkemesinin 12/01/2012 tarih ve 2011/23 Esas ve 2012/3 Karar sayılı
17.03.2012
Kararında :“…Yollar zaman içinde gelişen ihtiyaçlara bağlı olarak imar planlarında

değişiklik yapılması suretiyle kapatılabileceği gibi bazı yol parçalarının açığa

çıkması da ihtimal dâhilindedir. Kapanan ya da açığa çıkan yol veya yol parçaları

kamu malı niteliğini kaybederek idarenin özel malı haline geleceğinden kamu

mallarına ilişkin koruma ortadan kalkar. Bu nedenle itiraz konusu kural böylece

açığa çıkan taşınmazların tapu sicilinin sağladığı güvenceden yararlanabilmesi

için tapu siciline tescilini öngörmektedir. İdare yeni bir kararla bu taşınmazları

kamu yararına tahsis ederek kamu malına da dönüştürebilir. Aynı şekilde İmar

Kanunu’nun 18. maddesi gereği parsellerin yeniden düzenlenmesinde eski yol

parçalarını özel kişilerin arsaları ile birleştirebilir. Eğer yeniden kamu yararına

tahsis edilmezse, idare özel hukuk rejimi çerçevesinde bu mallara tasarruf eder,

gerekirse satabilir.

Kamu mallarının ve idarenin özel mallarının tabi olduğu hukuki rejim

mevzuatımızda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İdarenin keyfi uygulamalara

sapması halinde buna karşı adli ve idari yargıda dava açma yolları açıktır. Bu

nedenle itiraz konusu kuralın keyfiliğe yol açacak bir düzenleme olduğu

söylenemez.

Diğer taraftan kamu malları devletin mülkiyeti altındadır. İtiraz yoluna başvuran

mahkeme her ne kadar yolların kaynağı itibariyle özel mülkiyet konusu taşınmaz

olma ihtimalini dikkate alarak malik tarafından rızaen yola terk edilen alanların

idarenin bir kararı ile yol olmaktan çıkarılarak idarenin özel malı haline

getirilmesinin Anayasanın 35. maddesine aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüşse

de, yollar kaynağı itibariyle özel mülkiyetteki taşınmazlara dayansa bile bunlar

çeşitli usullerle kamu malı haline getirilmiş olabilirler. Kamulaştırma, düzenleme

ortaklık payı ayrılması gibi usuller özel mülkiyetteki taşınmazların yol

yapılmasında başvurulacak temel usullerdir. Bu hallerde malik taşınmazın

karşılığını ya kamulaştırma bedeli, tazminat ya da geri kalan taşınmazlarının değer

artışı yoluyla elde etmiş ve taşınmazın mülkiyeti kamuya geçmiştir. Malikin

rızasıyla yola terk etmesi de kaynaklardan birisi olmakla birlikte bu durumda bir

bağışlama söz konusu olup hukukumuzda bağışlamanın şarta bağlı olarak yapılması

mümkündür. Eğer malik bağışladığı taşınmazın yol dışında başka bir amaç için

kullanılmasını istemiyorsa şarta bağlı bağışlama yapma imkânına sahiptir. Bu

yönüyle itiraz konusu kuralın mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiği

Sayfa 227 of 298
Żlk Önceki Sonraki Son